Leiderschap in de tent & zingeving & bezieling

Waar ik zondag om 11 uur zeker heen ga, is de presentatie van Auke van Nimwegen. Evolutionaire Ontwikkeling is het onderwerp; en ik vind het een kansrijke benadering om uit ons bedompte kleinlinkse hoekje te breken. Aan de hand van de Kleurrijke Waardenspiraal (Spiral Dynamics) neemt Auke ons mee in een heel andere kijk op leiderschap, zingeving en oplossingen voor de huidige maatschappelijke polarisatie. Een erg aardig voorbeeld is de open brief die jonge Palestijnen schreven aan Blair in zijn nieuwe Midden Oosten Functie. Mij inspireert een van de initiatiefnemers,
Elza Malouf, omdat ze ook uit die doodlopende steeg breekt.
Maar eerst gaan we zaterdag nog aan de gang met de workshop over draagvlak & besluitvorming "Leden praten, Femke bericht het Journaal" of zoiets. Ik begin er steeds meer zin in te krijgen!

Globalisering monument deel 2

Vanmiddag in de monumentencommissie uit mogen leggen waarom ik niet wil dat ons Hoornse stationsmonument ten prooi valt aan de Burger King. Het wordt er lelijker, vetter, rommeliger van en het laatste restje authenticiteit gaat eraan. Ik heb de leden een kiekje laten zien van de Burger King op het amsterdamse CS. Ze deelden mijn gevoelen, deelde de Gemeente-architect mij mee. Maar toetsing van de monumentenvergunning mag alleen aan de Monumentale regelgeving. Dus het zal wel doorgaan. Kleine geruststelling: NS Servex heeft moeten toezeggen dat er ook binnen een toilet komt, niet alleen op het tochtende perron. Daardoor moet de procedure weer van voren af aan beginnen, al met al begint de spreekwoordelijke stroperigheid wellicht in ons voordeel te werken. Want hierna moet er ook nog een bouwvergunning komen. Ook daartegen staat nog bezwaar en beroep open.
Dus wie heeft de langste adem? Hoe dan ook zal de huidige restauratie er vermoedelijk het hele jaar 2008 nog wel zo uitzien.

Leiderschap revisited: het geval Marijnissen II

Hij deed het niet slecht, "ons Jan" in Nova, met de aanval als beste defensie: zich prompt opnieuw kandideren voor het voorzitterschap. Dat is dan vast geregeld, want dat is kenmerkend voor het leiderschap in de SP: niemand zal het serieus tegen hem opnemen, ook Van Bommel niet. Jos de Beus onderscheidt onder andere "de volgende eigenschappen van goede leiders in een democratie: een voorbeeld te zijn voor anderen; unieke mogelijkheden te grijpen; de verantwoordelijkheid te nemen als de dingen helemaal fout lopen. Democratische leiders zetten hun visie in, hun praktische verbeeldingskracht, charisma, retorische kracht, en inlevingsvermogen. Ze horen risico’s te nemen. Een afbreukrisico wat betreft hun loopbaan komt in hun woordenboek niet voor". Met retoriek en charisma zit het wel goed, maar op de andere punten zakt Marijnissen voor de test van De Beus. Hij is dan ook het type leider dat niet zozeer het demokratische, als wel het democratisch-centralistisch leiderschap belichaamt. Lenin blijft in die zin gewoon zijn voorbeeld. Voormalige hoofdredacteuren van resp. De Waarheid en De Tribune, Gijs Schreuders (onder, "De man die faalde") en Koos van Zomeren (boven, "Een jaar in Scherven"), hebben plastische beschrijvingen van dergelijk leiderschap het licht doen zien.

Leiderschap revisited: het geval Marijnissen

Harry van Bommel heeft het nu zelf gezegd: de stapeling van leidersfuncties klopt niet. Vanavond gaat Marijnissen het in Nova hoogst persoonlijk tegenspreken. Dat is nu al de tweede keer. Kennelijk was de eerste keer niet voldoende. Na de uitzending kom ik erop terug!

vrijheid of Trouw?

Dagblad Trouw heeft de steunverklaring van Hegener op zijn website gepubliceerd, die geheim had moeten blijven. Tichelaar zou, heet het op de site, niet tekenen, maar wat doet de fractie van GroenLinks?
Als ik de tekst lees, kan ik geen enkel argument vinden waarom die niet voltallig zou tekenen?! Iemand een idee?

Wat geeft het of de kat

wit of zwart is, als-ie maar muizen vangt (oud chinees gezegde). Duizenden werkzoekenden vonden de afgelopen jaren een baan. Die bofkonten kregen geregeld hulp via zogenaamde IRO-trajecten, of Individuele Reintegratie-Overeenkomsten. In navolging van de Volkskrant heeft Trouw zo zijn bedenkingen bij deze ondersteuning. Mij lijkt het voornaamste ijkpunt: Werkt het. En dat is wel degelijk het geval, als je de cijfers van UWV erbij pakt. Mensen doen kennelijk meer zelfvertrouwen op of krijgen helderheid over hun passies en ambities. Als dat leidt tot persoonlijke ontwikkeling en de betrokkenen verlost uit hun bijgeloof (dat een vervullende loopbaan voor hun niet is weggelegd bijvoorbeeld) vind ik daar helemaal niks mis mee.

Voor de redacteuren van Volkskrant en Trouw heb ik nog wel een tip: verdiep je eens in dr. J. Kabat Zinn, een van de profs die zeer effectieve methodieken heeft ontwikkeld.

Handelaars in emotie

Begeerte en angst drijven de effectenhandel, hoorde ik vanmiddag iemand verkondigen. De Dalai Lama?
Nee, een beursanalist. De aandelen schieten dezer dagen als jojo's op en neer en binnen enkele weken verliest een onderneming als Randstad bijvoorbeeld achteloos 2300.000.000 euro aandeelhouderswaarde ofwel beurskapitaal.




Boeddhist David Loy schoot me te binnen. Die heeft alweer jaren her een treffende analyse gegeven van deze geinstitutionaliseerde hebzucht, onder de noemer: "Een onderneming kan niet lachen of huilen". Vanuit zijn levensvisie hekelt hij de letterlijk Naamloze Vennoten, namelijk de Aandelenbezitters. Als die moeten kiezen tussen Winstmaximalisatie en Maatschappelijke Verantwoordelijkheid, welke van de twee zou er dan winnen?




Lees het na bij
David Loy zelf

Opa en Oma kappen ermee

"Belang kosten kinderopvang beperkt", kopt NOS-teletekst vanochtend. Curieus toch, die opgewarmde prak, terwijl we al 25 jaar praten over professionele voorzieningen. Een sluitende aanpak van kinderopvang laat hier te lande nog steeds op zich wachten. Nu heeft het Sociaal Cultureel Planbureau weer drie jaar oude gegevens door de statistische gehaktmolen gehaald. Ik citeer het SCP zelf: "Uit de analyses, gebaseerd op de situatie in 2004 (dus vóór de Wet kinderopvang) blijkt dat de gezinssituatie en het loon van de moeders een grote rol spelen bij de beslissingen over werk en kinderopvang. De invloed van kosten en aanbod van kinderopvang is klein. Opvattingen, normen en waarden zijn veel belangrijker."

Ondertussen worden de wachtlijsten voor Buiten- Tussen- en Na-schoolse opvang langer en langer. Dit vloeit voort uit de vrijblijvende paarse verplichting die Van Aartsen en Bos vorig jaar bedachten: laat de scholen voor opvang zorgen, zonder erbij te vertellen hoe dan. En zo gaat het al jaren. Alle betrokken partijen wijzen naar elkaar. Wie maakt er nu eens een echt Deltaplan? Ik voorspel dat de personeelstekorten in Onderwijs en Zorg onbeheersbaar zullen blijken als zo'n deltaplan en dito investering van overheid, werkgevers en belanghebbenden uitblijft.

Schuivende Keerpunten, Bos zoekt dekking

Hoeveel slagen kan iemand om zijn arm houden? “Jan Pronk”, hoeder van Keerpunt en geestelijk vader van Schuivende Panelen, “vindt dat er te denken valt over het idee om PvdA voorzitter te worden.” Volgens teletekst heeft hij het gisteren zo gezegd op radio 1.

In de politiek betekent dat: ik ben beschikbaar mits ik gevraagd word.
Pronk was altijd de lieveling van links, al was het maar omdat rechts hem zo haatte. Maar, is hij de leider die de partij nu nodig heeft?
Je kunt aan een paar speerpunten denken:
1. eindelijk de SP serieus partij geven
2. de hypotheekrente serieus op de agenda krijgen
3. een wervend euro-referendum afdwingen
4. een dualistische fractie tot stand brengen
5. alsnog een irak-onderzoek voor elkaar boksen.

Dus zal het wel niet gaan gebeuren, want Bos vindt dat type leiderschap vast doodeng; die heeft liever een tassendrager, of op zijn best een spin-doctor, denk ik.
Toch kan de partij zo’n wervend en bezielend leider wel gebruiken. Eentje waarin de leden en de kiezers zich kunnen herkennen, door wie zij zich in hun hart en in hun ziel aangesproken voelen en van wie zij ook verwachten en waarderen als hij de leiding durft te nemen. En iemand die ook duidelijk gebreken vertoont kan de politiek weer een menselijk gezicht geven.
Daarom kan Femke Halsema gemakkelijk zeggen dat ze geen alternatief voor zichzelf ziet, want politici van het kaliber Pronk moet je in alle partijen met een lantaarntje zoeken, dus zeker ook binnen GroenLinks.

Druipend genieten van vier vleugels

Hoezo komkommertijd? Dré Wapenaar heeft op een steenworp van Schermerhorn een futuristisch viervleugelpaviljoen gebouwd, waarheen je met de huiftractor of platbodemfluisterboot vervoerd wordt. Als je nog druipend van de plensbuien deze rode, gekwadrateerde iglo betreedt, waan je je werkelijk in de muziekhemel. Vier pianisten spelen "Horizon" van Simeon ten Holt. Via de webcam zie je de blonde manen van klavierleeuw Kees Wieringa -vijfvoudig uitvergroot in het westelijke rozet- wild voor- en achterover zwaaien. Een tel later is de lyrische wending een feit en laat ik me meevoeren op de vier klankenreeksen, die samen een ongekende ruimtelijke schoonheid scheppen. Met mijn ogen dicht word ik opgenomen in een creatie van kabbelende polderstroompjes naar extatisch vuurwerk. Ik kom in een volkomen exotische omgeving helemaal thuis. En geniet nog het meest als de pianisten, in volle concentratie, moeten grijnzen om de roep van een weidevogel die zich moeiteloos in hun romantische melodielijn voegt.

Meer Wapenaar en Ten Holt vind je op mijn blogpost Kasteel Het Nijenhuis!

Monumentale mijmer, mondiale meuk - help!

Als treinreiziger sta je soms verbaasd, hoe gemakkelijk we door de globalisering worden ingehaald. In mijn woongemeente Hoorn valt binnenkort een aardig monument ten prooi aan de oprukkende junkfood begeerte. De spoorwegdochter Servex heeft het kennelijk opportuun geacht de stationsrestauratie te verpachten aan Burger King. Nu weet ik dat het CWI blij is met zulke initiatieven, want er komen (weliswaar slecht-)betaalde baantjes bij voor kansarme jongeren. Burger King is echter geen liefdadigheidsvereniging. In hun hang naar herkenbaarheid en eenvormigheid zal het monumentale karakter van de reizigersherberg van ondergeschikt belang blijken. De Vereniging Oud Hoorn (klik op de titel) heeft al protest aangetekend tegen het blinderen van de ramen. En het interieur dan? We weten van Amsterdam CS hoe Burger King daar heeft huisgehouden (zie foto). En wat gaan wij reizigers doen? Zien wij met de armen over elkaar toe? Heeft iemand een tip om dit globaliseringseffect creatief te beinvloeden?

Geen vierkantswortel en toch levend uit de onderhandeling

Onderhandelen is een vak. De Tiny Twins uit Polen hebben dat geleerd van het duo Nixon/Kissinger, die met succes het Vietnam-theaterstuk speelden van Carrot & Stick. Als Henry aan tafel niet genoeg concessies kreeg, gooide Richard er nog een stelletje bomtapijten tegenaan. Zei Henry tegen Le Duc Tho, zijn latere Nobelprijsmaatje, zie je wel, je kunt beter met mij zaken doen!
Zo hebben Lech en Jaroslaw het spel nu ook gespeeld. En zoals echte onderhandelaars weten, gaat het bij het compromisresultaat vooral om de vraag: "Waar kan ik mee thuis komen?"
Het nieuwe EU-verdrag is in die zin best een prestatie van Merkel, die met goed luisteren en daarna wegmasseren van de pijnpunten alle kikkers weer terug in de kruiwagen heeft gekregen. Ze heeft zelfs het Nixon/Kissinger-spel beter gespeeld dan de Kaczinsky's, met Tony en Nicolas gezamenlijk in de rol van Kissinger en zijzelf in de Nixon-pose.
Ik durf dan ook de voorspelling wel aan dat Balkenende-IV in 2008 een nieuw referendum kan winnen. Of dat voor de Engelse, Franse en Poolse kabinetten tegen die tijd ook geldt, is al een heel stuk waziger. Maar daarover is dan alweer driekwart jaar hard onderhandeld door 27 topdiplomaten, al dan niet in krijtstreep.

Hoe Annelies haar voorganger uit de parkeerstand krijgt

Praktijksimulatie is een belangrijk onderdeel in mijn trainingen: het biedt mensen de gelegenheid in de huid van een/de ander te kruipen.
Afgelopen zaterdag deden we zo’n praktijknabootsing bij het dagdeel conflicthantering. De training behandelde het thema leiderschap en was bestemd voor fractievoorzitters van de meest uiteenlopende gemeenteraadsfracties, zowel ervaren als beginnende, oppositionele als coalitie en zowel stad als platteland.

De werkvorm is dat de rollenspelers in het midden zitten, de groep eromheen en de tribune observeert en mag individueel de hoofdrolspeler aftikken als hij of zij een andere voortzetting wil uitproberen.
Een aardig voorbeeld:
Laten we de gemeente Nederpoort noemen en de fractievoorzitter Annelies.
Annelies is sinds 2006 fractievoorzitter en haar voorganger Rogier zit, als expert op volkshuisvesting en welzijn in de fractie. Die gaat steeds solistischer optreden. Annelies voert een functioneringsgesprek.
Rogier voelt zich meteen aangevallen als hij op het solistische wordt aangesproken; hij voert leeftijd en gezondheid aan; en dat hij geen animo en energie heeft om buiten de eigen portefeuille ook nog eens alle interne overleggen en ledenvergaderingen enzovoorts bij te houden. Voelt zich op een zijspoor gerangeerd als Annelies suggereert dat hij het wat rustiger aan zou kunnen doen door meer te delegeren, onderwijl laat ze Rogier merken dat ze overloopt van begrip voor zijn fysieke problemen.
Annelies wordt afgetikt door Gerard. Die slaat een respectvolle en tegelijk zakelijk-volwassen toon aan tegen Rogier, die daardoor spontaan uit zijn slachtofferrol ontwaakt.
Dat fenomeen brengt Annelies op een idee, ze tikt Gerard weer af en komt binnen de kortste keren met Rogier tot een vruchtbaar gesprek over zijn expertise en wijsheid die hij ten dienste wil gaan stellen als mentor van beginnende (steun-)fractieleden!
(Uiteraard zijn de situatiebeschrijving en de namen gefingeerd)