Wie JP Coen vereert kan hommeles verwachten

Op dinsdag 10 februari 2026 was het weer zover: de continuing story van Jan Pieterszn Coen in de gemeenteraad van Hoorn.
Als veteraan van de Coen-oppositie vond ik er ook wat van. De complete versie.

"Voorzitter, leden van de Raad – Verering van Coen is al minstens anderhalve eeuw omstreden en dat zal zo blijven. Een knoop doorhakken is een illusie.

In het NoordHollands Dagblad van 9 februari lees ik over het voorstel van Ad Geerdink, voormalig directeur Westfries Museum: 'Wij zien het beeld niet als verering’, reageert een raadslid. Anderen: ’Een dolksteek in de rug naar al die Horinezen die J.P. Coen willen laten staan’. En een derde: ’Stop nu eindelijk met dat gezeur, laten staan dat beeld!’.
Het heersende beeld hier is dat kennelijk vooral de sokkel moet blijven, zodat we kunnen opkijken naar deze erflater van onze beschaving.

Ik zou zeggen: Keep on dreaming.   Kort nadat in 1893 de sokkel was geplaatst schreef een nederlands historicus – Van der Chijs al: “Er kleeft bloed aan zijn handen – 

als het beeld niet was neergezet valt te betwijfelen of dat nu nog zou gebeuren.”  (dit citaat komt uit Vloek vd Nootmuskaat van Ghosh).

 

In 1931 schreef een van onze bekendste schrijvers, Slauerhoff, een kritisch toneelstuk over Coen. Opvoering ervan werd in 1948 (politionele acties!) en in 1961 (Nieuw-Guinea!) verboden.

Toen in 1937 Coen's 350e geboortedag werd gevierd (jawel) verwees Colijn naar “De almachtige God die in het leven van een volk mannen als Coen doet voortkomen om zijn wil op aarde te volbrengen”.  Daar tegenover noemde in hetzelfde jaar het echtpaar Romein, befaamde geschiedkundigen, dat “als je Coen’s daden wilt eren, je ook het bijbehorende prijskaartje moet aanvaarden, nl. de vloek van duizenden ongelukkigen”.

Bijna 40 jaar geleden moest de 400-ste verjaardag (1987) van Coen gevierd worden, maar een breed appel van tientallen organisaties – van buurthuis tot bibliotheek en van vakbond tot vrouwenhuis – oefende op dat voornemen zware kritiek uit.

In de Oosterkerk bood bij die gelegenheid de toenmalige museumdirecteur Ruud Spruijt Prins Claus een boek aan over Coen. En ook toen was er strijd, ik citeer NRC van 20 mei 1987: 'Molukkers hebben gisteren met pamfletten geprotesteerd tegen de verering van JP Coen. Tijdens de bijeenkomst in de kerk verspreidden zij pamfletten om de aandacht vestigen op de slachtingen die Coen destijds onder de Molukse bevolking heeft aangericht'  (De afbeelding toont Moluks kunstenaar en demonstrant Willy Nanlohy met Claus).

                                                                            

Vijftien jaar geleden was er ook al een flinke strijd in de kwestie Coen-verering: het burgeriniatief dat eindigde met een info bordje, een nagebootste rechtszaak met Maarten van Rossum en een heuse glossy (zie afbeelding). En nu staan we hier weer.                         Het gaat nooit over".
Tot zover mijn verhaal bij de Raad. Wie het verslag van het raadsdebat in het NoordHollands Dagblad wil nalezen, dat kan hier.

UPDATE   Interview Burgemeester Nieuwenburg met terugblik op het raadsdebat.

Het is weer campagne - of moeten we satire zeggen?

In de USA zeggen vrienden en familie van mij dat ze daar geen comedy meer hoeven maken omdat de werkelijkheid de satire heeft ingehaald.
Hier in Nederland begint het politieke campagnelandschap soortgelijke trekjes te vertonen.
Eerst het breed gedeelde interview in Trouw deze week met een BBB-kamerlid. 

 

 

In het begin dacht ik nog dat het weer tijd voor PVV-corvee was, maar het is eerder zo dat BBB probeert kiezers te verschalken die een wel regeervaardige Wilders-kloon zoeken.

Maar zeg nou zelf, hier kan toch geen satire tegenop?

 

Nu had mevrouw Claudia van Zanten al een zekere reputatie als standupper in de Kamer, onder andere in een debat uit november 2024 over de OCW-begroting (still uit dat debat). 

Aan de uiterst rechterzijde wordt dit cabaret wel serieus genomen, BBB wordt daar zelfs gelanceerd om Bontenbal uit het torentje te houden:

 

 

Maar de wisseltrofee op dit vlak cq de klap op de vuurpijl was toch wel voor ex-Slimste Mens deelnemer Queeny Rajkowski, gisteren op het Muskmedium X. 

Evident dat bij de VVD de totale paniek gaande is sinds de zetelpeiling van Maurice de Hond de partij naar pre-Wiegel stadia lijkt te parachuteren.

Dus vliegen ze nu wanhopig op zoek naar houvast zodanig uit de bocht dat er inderdaad geeen satire tegenop kan. Je mag ze allemaal over de kling jagen, maar svp niet onze kant op hoor!

 

 

 

 

 

Mevrouw Rajkowski op haar eigen Insta:

 

 

Het wordt steeds moeilijker om te ontkennen dat Breedveld en Schimmelpenninck een punt hebben met hun terminologie voor het intelligentieniveau ter rechterzijde van het spectrum:

 

 

 

 

 

 

   

 

 

Beeldvorming in campagnetijd

Campagnetijd. 

In de VS en bij de oosterburen, waar een heuse Ampel fittie is losgebarsten. 

Fascinerend blijft hoe je invloed uitoefent door de zaken zo te framen dat je de waarheid een beetje naar je hand zet.

FDP en Groenen -die in de voormalige DDR beide onder de kiesdrempel dreigen te belanden bij deelstaatsverkiezingen volgende week in Thuringen en Sachsen- kijken met lede ogen hoe de AfD de grootste wordt en de partij van de bondskanselier in Erfurt waarschijnlijk als juniorpartner moet aanschuiven bij een verstandshuwelijk van de Christendemocraten en Wagenknecht. 

Dus ga je Oekraine in de strijd gooien, want dat kost te veel geld zegt de liberale Finanzminister met zijn Schwarze Null. No way, zeggen de Groenen, we gaan Poetin niet helpen vanwege die krentenwegerij!
 

Nee, dan de Conventie van de Democraten in Chicago. De gedelegeerden applaudisseren het dak eraf.  Het campagneteam van Harris en Walz heeft waarschijnlijk heel goed gekeken naar de Film NO van Pablo Larrain. 

Over een reclamejongen, Rene Saavedra, die Pinochet hielp verdrijven door de simpele campagneslogan: "Viene la Alegria".

 

Ofwel, de Vreugde komt eraan.
Kijk, dat is de manier om chagrijnige rechtsextremisten te verslaan.

Beelden en Waarden

George Monbiot was onlangs wintergast bij Jeanine Abbring.

Ook hier kwam hij al eens langs.

Hij schreef gisteren in The Guardian een behulpzame typering hoe je waardenorientaties kunt onderscheiden.

Bijvoorbeeld, een intrinsieke waardenoriëntatie kan leiden tot het volgende: 

"People with a strong set of intrinsic values are inclined towards empathy, intimacy and self-acceptance. They tend to be open to challenge and change, interested in universal rights and equality, and protective of other people and the living world".

Daarentegen communiceren mensen met een extrinsieke waardenoriëntatie vaker ongenuanceerd, hebben zij een lagere frustratietolerantie en zijn zij gevoeliger voor status, roem en rijkdom. (Erg kort door de bocht samengevat).

Heldenbeelden kwamen hier ook al eens eerder langs. Het is een continuing story geworden, waaraan Menno Jas van Hart van Hoorn nu graag een eind wil maken.

Het college van Burgemeester en Wethouders vindt dat te zwart-wit en voorbarig (zie bovenstaande afbeelding uit NHD-DWF, 30-1-2024). Volgens mij hebben B&W daar wel een sterk punt. 

We gaan op 6 februari zien of de Hoornse gemeenteraad de meer intrinsieke positie van B&W zal honoreren of de -tot (extrinsieke) heldenverering geneigde- voorstellen van Jas.

Aangehaakt, de zin en onzin van electorale geografie

Het vak van geograaf is zo oud als de weg naar Kralingen, zien we o.a. in het Rijks bij Vermeer. 

In de zestiger jaren konden ze geen droog brood verdienen, anders dan met het geven van aardrijkskundeles. Hedentendage vind je ze in soorten en maten. De een wordt  financieel geograaf, de ander electoraal geograaf. De laatste is sinds maandag te volgen in de serie Aangehaakt met Josse de Voogd.

Citaat uit de aankondiging bij WNL:
"De Voogd (zie onderstaande afbeelding) wandelt in 'Aangehaakt' door Nederland. Hij begint in Arnhem.
In het Spijkerkwartier ligt de falafelzaak tegenover de natuurvoedingswinkel.  De kapster die hier al 25 jaar werkt, mist de levendigheid van vroeger. 'De huizen zijn peperduur geworden', zegt ze. Veel mensen hier stemmen GroenLinks. In Geitenkamp doen juist FVD en PVV het goed. Veel mensen zien het als een slechte buurt, maar sociaal ondernemers Kumar en Stephanie Poot vinden het juist de mooiste wijk van Arnhem". 

In het SCP rapport (NRC dinsdag) lijkt veel van zijn verhaal bevestigd te worden, met kansrijke jongeren versus precariaat, bijvoorbeeld.

Als socioloog vind ik het interessant werk dat Josse doet; en het kriebelt ook. Niet vanwege de generalisaties, want daar meldt hij wel disclaimers. Ik vrees dat het meer zit in de postcode-valkuil. Klasseverschillen zie je uiteraard wel terug in villawijken versus sloppen, maar als verklaringsmodel schiet de postcode in mijn ogen tekort. 

Hier worden correlatie en causaliteit gemakkelijk door elkaar gehaald. Hetzelfde geldt voor de oorzaak van het tekort aan betaalbare woningen. In het FD van 3 maart 2023 zegt Josse op de vraag of de bouwplannen van minister De Jonge gaan helpen:  "Ik vrees van niet. Onder de bevolking, ook bij mijzelf, leeft de overtuiging dat de overheid dingen niet meer voor elkaar krijgt. Dat is een sterke voedingsbodem voor onbehagen. De bouw gaat het tempo van asiel-, kennis- en arbeidsmigratie niet bijhouden. Dat eerlijke verhaal durft niemand te vertellen". 

Tja. Daar heb je het gedonder in de glazen.

Hier is kristalhelder redeneren van cruciaal belang. Als je het  -door de partijen van de bovenliggende klasse gestuurde-  afbraakbeleid mbt. de volkshuisvesting buiten beeld plaatst, ga je wellicht inderdaad denken dat je met PVV-achtige leuzen het tekort aan betaalbare huizen kunt verklaren. De partijen met affiniteit met de loon-afhankelijke kiezers laten zien dat het makkelijk anders kan.

Vanavond maar weer eens zien of in Drenthe meer nuances worden getoond. 

Het blijft tenslotte wel een Telegraaf-programma, helaas.